Palau.html



Ten artykuł dotyczy państwa. Zobacz też: Palau – miejscowość we Włoszech oraz Palauanie - rdzenni mieszkańcy Palau.

Belu’u era Belau Republika Palau
Flaga Palau Godło Palau
Dewiza: (ang.) Rainbow's End (Koniec tęczy)
Hymn: Belau rekid
Język urzędowy	angielski, palau
Język używany	angielski, palau, sonsorol, tobi, anguar, japoński, tagalog, chiński
Stolica	Melekeok
Ustrój polityczny	republika
Głowa państwa	prezydent Tommy Remengesau
Szef rządu	prezydent Tommy Remengesau
Powierzchnia  • całkowita  • wody śródlądowe	179. na świecie 508 km² 0%
Liczba ludności (2005)  • całkowita   • gęstość zaludnienia	220. na świecie 20 303 44 osób/km²
Jednostka monetarna	dolar amerykański (USD)
Niepodległość	od USA 1 października 1994
Strefa czasowa	UTC +9
Kod ISO 3166	PW
Domena internetowa	.pw
Kod samochodowy	PW
Kod telefoniczny	+680

Palau, Republika Palau (ang. Republic of Palau, palau Belau, Belu’u era Belau) – wyspiarskie państwo samorządowe, stowarzyszone ze Stanami Zjednoczonymi, położone na Oceanie Spokojnym, w Oceanii oraz w Mikronezji, ok. 1160 km na południe od Guam, ok. 800 km na wschód od Filipin i 3200 km na południe od Tokio. Obejmuje zachodnią część archipelagu Karoliny oraz 4 pojedyncze wyspy koralowe (Sonsorol, Merir, Pulo Ana i Tobi) i atol Helen (łącznie ponad 250 wysp).

edytuj Historia

Wyspy odkryte zostały w 1543 przez R. L. de Villalobosa. Od końca XVII wieku do 1899 jako część Karolin stanowiły posiadłość hiszpańską, a następnie zostały sprzedane Niemcom, które rozpoczęły na wyspach wydobycie boksytów (rudy aluminium) i innych zasobów.

Od 1920 terytorium mandatowe Ligi Narodów pod administracją Japonii. Po II wojnie światowej, w latach 1947-94 terytorium powiernicze ONZ pod administracją USA (do 1990 w ramach Powierniczych Wysp Pacyfiku).

w 1978 Palau stało się oddzielnym państwem i przyjęło nazwę Belau (po podziale administracyjnym przez USA wysp Oceanu Spokojnego). W 1979 mieszkańcy Palau odrzucili propozycję wstąpienia do Sfederowanych Stanów Mikronezji. W 1981 państwo przyjęło konstytucję Palau. W tym samym roku została także wprowadzona autonomia wewnętrzna kraju. W 1982 władze państwa zawarły ze Stanami Zjednoczonymi układ o swobodnym stowarzyszeniu. Ratyfikowano go w 1993.

1 października 1994 Palau uzyskało niepodległość jako państwo stowarzyszone z USA. Państwo utrzymuje związki o charakterze gospodarczym z USA, Japonią i Tajwanem (pomoc finansowa). 15 grudnia 1994 zostało członkiem ONZ oraz kilku innych organizacji międzynarodowych.

edytuj Ustrój polityczny

Palau jest republiką. Konstytucja została przyjęta w 1981. Polityka zagraniczna i obronna podlega USA. Głową państwa i szefem rządu jest prezydent, wybierany na kadencję 4-letnią w wyborach powszechnych. Władza ustawodawcza należy do dwuizbowego Kongresu Narodowego (Izba Przedstawicieli i Senat), wybieranego w wyborach powszechnych. Władza wykonawcza należy do rządu, powoływanego przez prezydenta.

edytuj Geografia

Klimat wysp to klimat równikowy wybitnie wilgotny: średnia temperatura miesięczna w ciągu całego roku wynosi ok. 28°C, a roczne opady 3800 mm. Od czerwca do listopada częste tajfuny.

edytuj Podział administracyjny

Zobacz więcej w osobnym artykule: Podział administracyjny Palau.

Od 1984 roku Palau dzieli się na 16 okręgów (gmin):

• Aimeliik
• Airai
• Angaur
• Hatohobei
• Kayangel
• Koror
• Melekeok
• Ngaraard
• Ngarchelong
• Ngardmau
• Ngatpang
• Ngchesar
• Ngaremlengui
• Ngiwal
• Peleliu
• Sonsorol

edytuj Gospodarka

Na większości wysp rośnie palma kokosowa. Główne rośliny żywieniowe: kolokazja (taro), maniok, bataty, banany. Dużą rolę odgrywa połów ryb (zwłaszcza tuńczyka), żółwi, muszli. Palau eksportuje ryby, olej kokosowy i kopra, wyroby rzemiosła artystycznego i szylkret. Rozwija się turystyka, sporty wodne.

Międzynarodowy port lotniczy położony jest na wyspie Babelthuap, połączonej mostem z wyspą Koror.

edytuj Ludność

Ludność posługuje się głównie językiem palau (z grupy indonezyjsko-oceanicznej języków austronezyjskich) natomiast językiem urzędowym jest angielski. Stale zamieszkanych tylko 8 wysp, a średnia gęstość zaludnienia to 44 osoby/km².

• Skład etniczny: Palauanie (Mikronezyjczycy), Amerykanie.
• Główne wyznania: anglikanie, katolicy, protestanci

edytuj Ciekawostki

• Na archipelagu znajduje się 3334 endemicznych gatunków roślin,
• Na wyspach Palau odbyła się 10 edycja programu Robinsonowie.
• Na Palau średnia gęstość zaludnienia jest najbardziej zbliżona do średniej gęstości zaludnienia na świecie.

edytuj Linki zewnętrzne

Strona internetowa Palau