Antoni Tyzenhaus.html



Antoni Tyzenhauz

Antoni Tyzenhauz lub Antoni Tyzenhaus herbu Bawół (ur. 1733, zm. 31 marca 1785 w Warszawie) – podskarbi nadworny litewski i starosta grodzieński od 1765. Jako przyjaciel Stanisława Augusta Poniatowskiego zarządzał jego królewskimi majątkami na Litwie. Przeprowadził spektakularne uprzemysłowienie okolic Grodna, budując 50 dużych manufaktur królewskich płócien, konfekcji, powozów. Nie liczył się jednakże z ekonomią i wiele z tych manufaktur zbankrutowało. W 1780 na skutek intryg ambasadora rosyjskiego Otto Magnusa von Stackelberga został zdymisjonowany a plon jego 15-letniej działalności popadł w ruinę.

edytuj Kalendarium

1733 - urodził się Antoni Tyzenhauz, syn Benedykta

lata 40. XVIII w. - kolegium jezuickie w Wilnie

lata 50. XVIII w. - pobyt na dworze Czartoryskich w Wołczynie

1761 - poseł na sejm

1764 - elekcja Stanisława Augusta Poniatowskiego

1765-1780 - podskarbi nadworny litewski

1769 - powstanie szawelskie w dobrach na Żmudzi

1778 - podróż po Europie; spotkanie z Janem Jakubem Rousseau

1780 - niewypłacalność manufaktur; dymisja

1783 - proces o nadużycia; zajęcie przez sąd osobistego majątku Tyzenhauza

1784 - uwolnienie przez sejmową komisję od zarzutu defraudacji; zwrot majątku

31 marca 1785 - śmierć Antoniego Tyzenhauza w Warszawie

p • d • e

Podskarbiowie nadworni litewscy

Iwan Chrebtowicz • Teodor Bohdanowicz Chreptowicz • Marcin Chrebtowicz • Iwan Andrejewicz • Stanisław Zachariasiewicz Włoszek • Ławryn Woyna • Teodor Skumin Tyszkiewicz • Dymitr Chalecki • Piotr Wiesiołowski • Hieronim Wołłowicz • Maciej Woyna • Eustachy Tyszkiewicz • Krzysztof Naruszewicz • Paweł Wołłowicz • Stefan Pac • Jan Rakowski • Piotr Pac • Antoni Tyszkiewicz • Bogusław Słuszka • Teodor Denhoff • Kazimierz Jan Sapieha • Leon Bazyli Sapieha • Benedykt Paweł Sapieha • Kazimierz Władysław Sapieha • Kazimierz Frąckiewicz Radzimiński • Zygmunt Wiktor Denhoff • Mikołaj Franciszek Ogiński • Paweł Karol Sanguszko • Józef Franciszek Sapieha • Ignacy Sapieha • Aleksander Józef Sapieha • Józef Adrian Massalski • Antoni Tyzenhauz • Aleksander Michał Sapieha • Antoni Dziekoński